Θα εμβολιαστούμε φέτος για τη γρίπη;

Θα εμβολιαστούμε φέτος για τη γρίπη;

29/10/2014   12:00

Ο ιός της ινφλουέντζας (γρίπη), μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, δια μέσου σταγονιδίων τα οποία παράγονται από το αναπνευστικό (όταν τα μολυσμένα άτομα βήχουν ή φτερνίζονται κοντά σε άλλα υγιή άτομα). Η μετάδοση απαιτεί ποσότητα “μολυσμένων” σταγονιδίων και στενή επαφή, και αυτό συμβαίνει διότι τα σταγονίδια δεν μένουν για πολλή ώρα στην ατμόσφαιρα καθώς το μικρό τους ταξίδι στον αέρα, δεν υπερβαίνει το ένα μέτρο. Βέβαια η σωματική επαφή (χέρια στο πρόσωπο, μάτια, μύτη, στόμα) με επιφάνειες που εναποτέθηκαν τα εκλυόμενα  σωματίδια αποτελούν μηχανισμό νόσησης.

Η περίοδος επώασης για τη γρίπη είναι περίπου 1-4 ημέρες (μέση περίοδος επώασης 2 ημέρες). Ο χρόνος μετάδοσης της νόσου εξαρτάται από την ηλικία του πάσχοντος (έτσι για παράδειγμα τα παιδιά μεταδίδουν τη νόσο κατά μέσο όρο περισσότερο από 10 ημέρες) και από το επίπεδο της ανοσολογικής ετοιμότητας και επάρκειας του οργανισμού κατά τη προσβολή (ανοσοεπαρκείς ή ανοσοκατασταλμένοι οργανισμοί μεταδίδουν τον ιό της γρίπης για εβδομάδες ή ακόμα και για μήνες).

Η μη επιπλεγμένη γρίπη στο γενικό πληθυσμό, χαρακτηρίζεται από απότομη έναρξη συμπτωμάτων. Τέτοια συμπτώματα είναι ο πυρετός, οι μυαλγίες, ο πονοκέφαλος, η κακουχία, ο μη παραγωγικός βήχας, η ρινική απόφραξη και η ρινίτιδα. Η διάρκεια της μη επιπλεγμένης νόσου είναι περίπου 3-7 μέρες για την πλειοψηφία των ασθενών, αν και βέβαια ο βήχας και η κακουχία μπορούν να επιμείνουν για περισσότερο από 2 εβδομάδες. Ως γνωστόν η γρίπη μπορεί να προκαλεί πρωτοπαθής πνευμονία, να παροξύνει υπάρχοντα χρόνια νοσήματα (π.χ πνευμονολογικές ή καρδιακές νόσους), να οδηγεί σε δευτεροπαθή μικροβιακή πνευμονία, παραρρινοκολπίτιδα, μέση ωτίτιδα ή να συνυπάρξει ταυτόχρονα με άλλες μικροβιακές ή ιογενείς λοιμώξεις.

Τα συμπτώματα στα παιδιά μπορεί να εμπεριέχουν αυτά της μέσης ωτίτιδας, της ναυτίας και των εμέτων.  Μπορεί δε να εμφανίσουν κλινική εικόνα, που θα μιμηθεί βακτηριαιμία και μικροβιακό σηπτικό σύνδρομο με υπερπυρεξία και πυρετικούς σπασμούς. Αυτή η κλινική εικόνα εμφανίζεται περίπου στο 6-20% των παιδιών που νοσούν από γρίπη και χρειάζονται νοσοκομειακή νοσηλεία.

Ανάγκη νοσηλείας στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ) φαίνεται πως έχουν παιδιά κάτω από 5 έτη που νοσούν από γρίπη (και αυτό αφορά το 80% των νοσηλευόμενων παιδιά με γρίπη). Σε σπάνιες περιπτώσεις ο ιός της γρίπης μπορεί να συσχετιστεί με εγκεφαλοπάθεια, μυελίτιδα, μυοσίτιδα, μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα και σύνδρομο Reye.

Το κλινικό κριτήριο για τη διάγνωση τα γρίπης (οξεία έναρξη με βήχα και πυρετό), φαίνεται πως δεν αποτελεί πανάκεια. Σε έμπειρα όμως χέρια επιβεβαιώνεται κλινικά σε μεγάλο όγκο νοσούντων περίπου 79-88%. Αυτό αφορά ηλικίες εφήβων και ενηλίκων. Όσο όμως το ηλιακό φάσμα μετακινείται προς τα παιδιά τόσο και μειώνεται η ικανότητα διάγνωσης της γρίπης κλινικά. Έτσι για παράδειγμα για παιδιά μικρότερα από τα 5 έτη κυμαίνεται στο 60% η επιτυχείς διάγνωση με βάση το κλινικό κριτήριο.

Στις ΗΠΑ η γρίπη εμφανίζει επιδημικό κύμα κάθε χρόνο στους χειμερινούς μήνες. Το μέγιστο όμως του κύματος εμφανίζεται κατά το τέλος του Απριλίου. Με μελέτες του CDC από το 1979 έως το 2001 οι ανάγκες για νοσηλεία πασχόντων από γρίπη ετήσια έφθαναν έως μέση τιμή, γύρω στις 226.000 και η μέση τιμή αντίστοιχων θανάτων στις 36.000. Από δεκαετία σε δεκαετία αυξάνουν οι θάνατοι λόγω: α) γήρανσης του πληθυσμού, β) αύξηση της επίπτωσης των συμπαρομαρτούντων νόσων κυρίως αναπνευστικών και καρδιαγγειακών γ) εμφάνιση νέων οροτύπων όπως ο ιός της γρίπης H3N2.

Υπάρχει τρόπος όμως να αποφύγουμε τη νόσηση από γρίπη;

Σε όλες τις λοιμώξεις του αναπνευστικού οι καθημερινοί τρόποι καθαριότητας και υγιεινής εξασφαλίζουν επαρκεί τρόπο πρόληψης της λοίμωξης. Πλένουμε καλά τα χέρια μας με σαπούνι και ζεστό νερό ή με διαλύματα με βάση την αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα). Δεν βάζουμε τα χέρια μας στα μάτια μας, στη μύτη μας ή στο στόμα μας ή και αντικείμενα που πιθανόν έχουν έρθει σε επαφή με επιφάνειες μολυσμένες από τον ιό.

Τρώμε με βάση τη μεσογειακή δίαιτα (τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες και αντιοξειδωτικά δηλαδή φρούτα λαχανικά και ψάρια), αναπαυόμαστε (κοιμόμαστε τουλάχιστον 8 ώρες και για τα παιδιά 10 ώρες την ημέρα, δεν καπνίζουμε και δεν εκθέτουμε τον οργανισμό μας σε παράγοντες που μπορεί είτε άμεσα, είτε έμμεσα να μας προκαλέσουμε γρίπη. Άρα σε περιόδους επιδημίας αποφεύγουμε τους κλειστούς χώρους, δεν ερχόμαστε σε επαφή με άτομα που πιθανώς νοσούν, δε λαμβάνουμε άσκοπα αντιμικροβιακά φάρμακα. Ο σημαντικότερος τρόπος πρόληψης είναι ο εμβολιασμός. Για τη χώρα μας ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ορίσει ότι ο εμβολιασμός είναι ετήσιος και πραγματοποιείται μία φορά το χρόνο, περίπου στα τέλη Οκτωβρίου και αρχές Νοεμβρίου.

Ποιοι όμως πρέπει να κάνουνε το εμβόλιο κατά της γρίπης;

Πρώτα από όλους μας οι επαγγελματίες υγείας με στόχο να προστατεύσουν αρχικά τους εαυτούς τους και στη συνέχεια τους ασθενείς τους. Ο εμβολιασμός πρέπει επίσης να γίνεται:

-σε παιδιά ηλικίας από 6 μηνών μέχρι 8 ετών σε 2 δόσεις σε απόσταση ίση ή μεγαλύτερη του μηνός

-άτομα μεγαλύτερα των 65 ετών

-έγκυες γυναίκες

-ασθενείς πάσχοντες από χρόνια αναπνευστικά νοσήματα όπως το βρογχικό άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και κυστική ίνωση

-ασθενείς με νευρολογικά νοσήματα

-ασθενείς με καρδιολογικά προβλήματα (συγγενείς καρδιοπάθειες, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσο)

-ασθενείς με αιματολογικές παθήσεις (δρεπανοκυτταρική αναιμία)

-ασθενείς με ενδοκρινολογικά νοσήματα (όπως για παράδειγμα ο σακχαρώδης διαβήτης)

-ασθενείς με νεφρικές νόσους

-ασθενείς με ηπατοπάθειες

-ασθενείς με μεταβολικά νοσήματα

-ανοσοκατασταλμένοι (ασθενείς με AIDS, καρκίνο, χρόνια λήψη στεροειδών)

-ασθενείς νεότεροι των 19 ετών που λαμβάνουν επί μακρόν ασπιρίνη (ακετυλοσαλικυλικό οξύ)

-άτομα με δείκτη μάζα σώματος > 40 (BMI >40, νοσηρή παχυσαρκία)

Υπάρχουν παρενέργειες από τον εμβολιασμό;

Δυστυχώς μετά την παραφιλολογία στη Χώρα μας στην πρώτη έλευση εμβολίων για το νεοφερμένο ιό της γρίπης Η1Ν1, την φοβία αλλά και την έλλειψη εμπιστοσύνης του κόσμου για τα πρώτα εμβόλια είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της εμβολιαστικής κάλυψης στον ιό της γρίπης. Σήμερα τα εμβόλια για τη γρίπη εμπεριέχουν όλους τους ορότυπους ιών που παίρνει δημιούργησαν νόσηση στην παγκόσμια κοινότητα.

Το εμβόλιο κατά της γρίπης είναι απόλυτα ασφαλές. Οι παρενέργειες είναι συνήθως τοπικές ή στο σημείο δηλαδή της ένεσης και αυτό περιοριζόμενες. Σπανιότερες παρενέργειες όπως πυρετό, μυαλγίες, πονοκέφαλοι αντιμετωπίζονται συμπτωματικά και πάντως δε διαρκούν περισσότερο από 1 με 2 ημέρες. Άρα πρόκειται για έναν ασφαλή εμβολιασμό και με τεράστια κλινική εμπειρία από εκατομμύρια εμβολιασθέντες ανά τον κόσμο.

Υπάρχουν αντενδείξεις για τον εμβολιασμό;

Ναι αλλά δεν είναι συχνές όπως η αλλεργία στα έκδοχα του εμβολίου, η αλλεργία στο αυγό και φυσικά κάθε εμπύρετος νόσος.

Και αν δεν εμβολιασθώ και ανήκω στις ομάδες υψηλού κινδύνου όπως περιεγράφηκε πιο πάνω τι μπορεί να μου συμβεί;

Ο ιατρός δεν πρέπει ποτέ να εκφοβίζει τον ασθενή αλλά να τον ενημερώνει, η σωστή ενημέρωση οικοδομή στέρεα διαπροσωπική σχέση μεταξύ ιατρού και ασθενή.

Έτσι είναι γνωστό ότι:

-Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσηση που δυνητικά οδηγεί  τον ασθενή στην ανάγκη εισαγωγής στο νοσοκομείο και μερικές φορές αποβαίνει αυτό μοιραίο

-Είναι μία νόσος που δυστυχώς μεταδίδεται εύκολα

-Αν νοσήσουμε τη διασπείρουμε δίπλα μας στους άλλους άτομα και όταν η νόσος έχει εξαιρετικά ήπια κλινική εικόνα και ακόμη δηλαδή και όταν νοσούμε αλλά αισθανόμαστε καλά

-Εμβολιαζόμενοι προστατεύουμε τους εαυτούς μας αλλά όχι μόνο προστατεύουμε την οικογένεια μας αλλά και ολόκληρη την κοινωνία

Να σημειωθεί ότι ο εμβολιασμός στης χώρα μας γίνεται δωρεάν μέσω του συστήματος της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.

Κατά μέσο όρο μετά τον εμβολιασμό η αναλογική απάντηση χρειάζεται περίπου 15 ημέρες για να δημιουργήσει αντισωματική απάντηση ικανή να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη λοίμωξη. Ο χρόνος προστασίας υπολογίζεται στους ενήλικες περίπου στους 6 μήνες, με εξαίρεση άτομα τέταρτης ηλικίας (>75 ετών), όπου η εν γένει τους αντισωματική απάντηση είναι πιο αργή πιο εξασθενημένη, και διαρκεί λιγότερο χρονικό διάστημα.

Και αν αμελήσω ή δε προλάβω να εμβολιαστώ και εμφανιστεί επιδημία γρίπης ή εκτεθώ σε αυτή και ανήκω στις ομάδες υψηλού κινδύνου μπορώ να κάνω κάτι; Η απάντηση είναι καταφατική, πάντα όμως με τη συμβολή ιδικού χρησιμοποιούνται αντιικά φάρμακα όχι τα κοινά μας αντιβιοτικά, σε συγκεκριμένη δόση και για διάστημα όχι περισσότερο των 10 ημερών.

Η γρίπη λοιπόν είναι ιός δεν είναι μικρόβιο άρα δεν αντιμετωπίζεται με αντιμικροβιακά αλλά με αντιικά φάρμακα. Στη χώρα μας κυκλοφορούν αντιικά φάρμακα από 2 διαφορετικές χημικές ουσίες και σε 2 διαφορετικές μορφές. Σε μορφή δισκίου και σε μορφή εισπνεόμενου αερολύματος. Οι χημικές τους ονομασίες τους είναι η Oseltamivir και Zanamivir. Nα σημειωθεί ότι εισπνεόμενη μορφή αντενδείκνυται σε ασθενείς πάσχοντες από χρόνιο βρογχικό άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.

Τότε γιατί βλέπουμε πολλές φορές οι ασθενείς με γρίπη να συνταγογραφούνται αντιμικροβιακά; Όπως έχει ήδη αναφερθεί στην αρχή του κείμενού μας η γρίπη μπορεί ως επιπλοκή να δημιουργήσει δευτεροπαθής βακτηριακή λοίμωξη.

Το Πρότυπο Κέντρο Υγείας Περιστερίου αποτελεί εμβολιαστικό κέντρο. Πέρυσι προμηθεύτηκε εμβόλια για τη γρίπη, τα οποία έγιναν σε ασθενείς απόρους και ανασφάλιστους. Η αξία της πρόληψης πρέπει να αποτελεί ως θέση αλλά και ως πράξη  την πεμπτουσία της αποστολής της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Τα ανθρώπινα και τα οικονομικά οφέλη από τον εμβολιασμό για την γρίπη είναι ανυπολόγιστα. Οι εποχές της αμφιβολίας, τη άγνοιας, του φόβου για τον εμβολιασμό κατά της γρίπης έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Εμείς στο  Πρότυπο Κέντρο Υγείας Περιστερίου έχουμε ξεκινήσει από το καλοκαίρι του 2014 εκστρατεία ενημέρωσης για τους εμβολιασμούς που αφορούν στους ενήλικες. Με αιχμές, τον εμβολιασμό για τη γρίπη αλλά και για τον πνευμονιόκκοκο χτίζουμε γερά θεμέλια κατά των συχνότερων λοιμώξεων για το πληθυσμό.

Το επόμενο μας βήμα είναι η συστράτευση όλων των επαγγελματιών υγείας ανεξάρτητα από τη θέση ή το “μετερίζι” υγείας που, υπηρετούν με στόχο την ενημέρωση των πολιτών σε θέματα προαγωγής και προάσπισης της υγείας όπως: οι εμβολιασμοί, η πρόληψη και η διακοπή του καπνίσματος η παχυσαρκία ο αλκοολισμός κ.α

Φέτος ας εμβολιαστούμε όλοι για τη γρίπη.

Για περισσότερες πληροφορίες www.keelpno.gr

Αλέξανδρος Κωνσταντινίδης

Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος-ΚΕΕΛΠΝΟ

Πρότυπο Κέντρου Υγείας Περιστερίου.

alexkonstadinidis@hotmail.com

 

Έρρωσο
Σχετικά με τον Συγγραφέα
- Το “’Έρρωσο… να είσαι γερός” είναι µια… αστραπή υγείας, περνάει µηνύµατα & πληροφορίες υποσυνείδητα αφού είναι γρήγορο και κατατοπιστικό. Ο τηλεθεατής δεν… προλαβαίνει ούτε να φοβηθεί, ούτε να κουραστεί… απλά και µόνο να ενηµερωθεί.

Έρρωσο

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>